คันหนึ่งเลิกบ่ายสาม อีกคันเลิกเที่ยง

1วันแบบที่ปัญหานี้เกิด

วันนี้ไม่ใช่วันจันทร์ที่ใช้มาแปดบทแล้ว เป็นรอบส่งของอีกแบบ 35 ร้านอยู่ในย่านเดียวกัน ห่างกันไม่กี่ร้อยเมตร ร้านละ 15 นาที

ทรงของวันนี้คือหัวใจของบท เวลาเกือบทั้งวันหมดไปกับการยืนส่งของ ไม่ได้หมดไปกับการขับ เมื่อการขับแทบไม่มีราคา การจัดให้วิ่งสั้นที่สุดจึงไม่สนใจเลยว่าจะแบ่งจุดกันอย่างไร

บรรทัดนี้ไม่มีอะไรผิด และก็ไม่ได้บอกเรื่องที่คนขับจะมาบอกเราตอนเย็น ต้องไปดูที่แท็บ ไทม์ไลน์

คันที่ 1 ได้ 14 จุด กลับถึงคลัง 12:57 คันที่ 2 ได้ 21 จุด กลับ 15:07 ห่างกันสองชั่วโมงสิบนาที ทั้งที่ออกจากคลังพร้อมกันแปดโมง

ทำไมโปรแกรมเลือกแบบนี้ เพราะวัดจากกิโลเมตร และคันที่ 2 วิ่งแค่ 15.5 กิโล ส่วนคันที่ 1 วิ่ง 57.0 กิโล เอาจุดที่อยู่ติด ๆ กันไปกองไว้กับคันเดียว คือแผนที่วิ่งน้อยที่สุดจริง ๆ

2บอกให้เกลี่ย

• ไม่เกลี่ย ค่าตั้งต้น ไม่แตะการแบ่งงานเลย
• เกลี่ยพอประมาณ ขอไม่ให้ใครเกิน 85% ของกะ แบบขอ ไม่ใช่บังคับ
• เกลี่ยแบบเข้ม ขอไม่ให้ใครเกิน 75% ของกะ และกดหนักกว่ากันสี่เท่า

3เกลี่ยแบบเข้ม

คันละ 405 นาที คันละ 75% ของกะ กลับถึงคลัง 14:45 พร้อมกัน ตรงกันถึงนาที เลข 75% ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ — เป็นเพดานที่การเกลี่ยแบบเข้มตั้งไว้ และแผนนี้ไปนอนอยู่ตรงเพดานพอดี

สิ่งที่ไม่เท่ากันคือจำนวนจุดกับระยะทาง 16 จุด 59.4 กิโล กับ 19 จุด 16.2 กิโล เพราะที่เกลี่ยคือเวลา ไม่ใช่จำนวนจุด คันที่ต้องวิ่งไกลได้จุดน้อยลงเพื่อให้ชั่วโมงเท่ากัน

4ราคาของความเท่ากัน

เทียบสองแผนตรง ๆ

• วันที่ยาวที่สุด สั้นลงจาก 15:07 เหลือ 14:45 คือดีขึ้น 22 นาที
• วันที่สั้นที่สุด ยาวขึ้นจาก 12:57 ไปเป็น 14:45 คือแย่ลง 1 ชั่วโมง 48 นาที
• ระยะรวมเพิ่ม 3.1 กิโล ค่าวิ่งเพิ่ม 25 บาท
• ค่าพักกลางวันเพิ่มอีกหนึ่งชั่วโมง เพราะเดิมมีคันเดียวที่ทำงานข้ามเที่ยง ตอนนี้ข้ามทั้งคู่

การเกลี่ยไม่ได้ทำให้งานน้อยลง เป็นการย้ายงานจากคนที่หนักไปให้คนที่เบา และย้ายไม่ฟรี ถ้าจ่ายค่าแรงเป็นรายวัน แผนที่เกลี่ยแล้วแพงขึ้น 25 บาท ถ้าจ่ายเป็นรายชั่วโมง แผนที่เกลี่ยแล้วแพงขึ้นเกือบสองชั่วโมงคน

5เกลี่ยพอประมาณ อาจไม่พอ

เพดาน 85% ของกะเก้าชั่วโมงคือ 7 ชั่วโมง 39 นาที และคันที่ยาวที่สุดในแผนเดิมทำ 7 ชั่วโมง 07 นาที ยังไม่ถึงเพดาน ไม่มีอะไรให้กด แผนจึงแทบไม่ขยับ

นี่ไม่ใช่ข้อบกพร่อง เป็นความหมายของคำว่าพอประมาณ เป็นเพดานที่กันวันที่ยาวเกินไปจริง ๆ ไม่ได้มีหน้าที่ทำให้ทุกวันเท่ากัน ถ้าต้องการเท่ากัน ต้องใช้แบบเข้ม

{
  "objective": {
    "strategy": "min_vans",
    "balance_workload": "strict"
  }
}

6ลองเอง

1. เปิดแบบไม่เกลี่ย ไปที่ไทม์ไลน์ แล้วจดเวลากลับถึงคลังของทั้งสองคัน สลับเป็นแบบเข้ม วางแผนใหม่ จดอีกครั้ง เทียบสี่ตัวเลขนั้น
2. ลดเวลาทำงานของรถให้เลิก 15:00 แล้วใช้แบบเข้ม เพดาน 75% จะเหลือ 5 ชั่วโมง 15 นาที ดูว่าโปรแกรมเพิ่มรถ หรือทิ้งจุด
3. เอาวันจันทร์ 12 จุดจากบทที่ 1 มาลองเกลี่ยแบบเข้ม แผนจะไม่เปลี่ยนเลย เพราะวันที่จุดกระจายและรถวิ่งเยอะ การจัดให้วิ่งสั้นที่สุดเกลี่ยงานให้อยู่แล้ว